Foliumzuur

Foliumzuur is één van de meest bekende supplementen als het om zwangerschap gaat. Je hoeft het woord ‘zwangerschap’ maar te googelen en je krijg meteen honderden berichten waarin het woord ‘foliumzuur’ voorkomt. Iedere zwangere wordt wel aangeraden om dit supplement bij te slikken tijdens en vooral vóór de zwangerschap. Maar waarom eigenlijk? En hoe kun je er als vrouw voor zorgen dat je aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid komt? In dit blog gaan we jou hier alles over vertellen!

Er wordt vanuit het Voedingscentrum aangeraden om in ieder geval vier weken voor de bevruchting al te beginnen met het slikken van foliumzuur. Het is namelijk aangetoond dat extra foliumzuur slikken voorafgaand aan de zwangerschap, en de eerste weken na de bevruchting de kans op een open ruggetje, hazenlip of open gehemelte bij de baby verlaagt. Heb je dus een kinderwens? Begin dan zo snel mogelijk met het slikken van Foliumzuur.

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is 400 mcg. Dit betekent dat het aangeraden wordt om 400 mcg foliumzuur per dag binnen te krijgen. Het is nodig om dit te suppleren omdat een zwangere vrouw deze hoeveelheid niet via de voeding binnen kan krijgen. Bepaalde producten bevatten wel foliumzuur alleen dit is dus onvoldoende om de ADH te dekken. Producten die foliumzuur bevatten zijn onder anderen groene groenten zoals, volkoren producten en brood. De supplementen kun je bij diverse drogisterijen verkrijgen.

Om je toch een handje op weg te helpen met voeding hebben we speciaal voor jou een lijstje gemaakt van producten die van nature foliumzuur bevatten:

– Broccoli
– Spinazie
– Spruitjes
– Asperges
– Citroen
– Sla
– Andijvie
– Kikkererwten (Tip: Besmeer je volkoren crackers met humus)
– Aardbeien
– Bramen

Om een zo goed en passend mogelijk advies te krijgen over welk soort supplement je het best kunt kiezen is het verstandig om je diëtiste hiernaar te vragen. Hij of zij helpt je graag verder met adviezen rondom je zwangerschap!

E-nummers

De nummers vliegen ons de laatste jaren om de oren. En nee, ik heb het dan niet over het getalletje op de weegschaal. E128, E170, E400 … en ga zo nog maar even door.
E-nummers zijn één van de meest besproken onderwerpen binnen de voedingsindustrie van de afgelopen jaren. Zo ook onder de leken.
Waar de één vindt dat we ze zo veel mogelijk zouden moeten vermijden, vindt de ander dit klinkklare onzin.
Uit nieuwsgierigheid vroeg ik een aantal diëtisten onder ons naar hun professionele kijk op dit veelbesproken onderwerp.


“Over E-nummers vertel ik mijn cliënten altijd twee dingen: E-nummers zijn eetbaar en veilig om te consumeren en E-nummers komen voor veel voor in bewerkte voeding. Dus voor iemand die af en toe een snoepje neemt, waarin veel E-nummers veel voorkomen als kleur- en smaakstof, is het niet erg en totaal veilig om E-nummers binnen te krijgen. Maar betrap je jezelf op vaker een snoepje pakken, vaker uit blik eten, vader gekleurde drinken pakken en vaker kant- en klare maaltijden eten? Dan krijg je wellicht veel E-nummers binnen. Dat kan je lichaam prima verteren, maar een ophoping van chemische structuren in het lichaam die niet van voedingswaarde zijn voor je lichaam, kan op een lange termijn wel schadelijk zijn (vooral bij een hoge consumptie). Afhankelijk van de situatie neem ik het voedingspatroon door met de cliënt en bepalen we samen waar de E-nummers met name in voorkomen. Dat zijn dan ook gelijk de minder gezonde producten omdat ze meer zout en verzadigd vet bevatten (ook voor conserveringsdoeleinden).”
– Diëtiste 1

Mijn mening over E-nummers is het volgende: ik heb als diëtist niets tegen E-nummers. De reden hiervoor is omdat er in de warenwet is opgenomen hoeveel er van een bepaald E-nummer in een product gebruikt mag worden. Deze hoeveelheid is veilig voor ons. Ik zou enkel oppassen met E-nummers als je gevoelig bent voor een bepaald E-nummer. Vers koken blijft ondanks altijd het beste.” – Diëtiste 2

“Ik vind E-nummers een erg interessante ontwikkeling binnen de voedingswereld; er worden stofjes verkregen op de meest bijzondere manieren om ons eten mooier, smaakvoller of langer houdbaar te maken. Een behoorlijk staaltje scheikunde. Denk bijvoorbeeld aan de witte kleurstof calciumcarbonaat (E170), welke kan komen uit kalksteen, om producten witter te maken of dat wordt toegevoegd aan bruis- en kauwtabletten bij maagklachten en een calciumtekort. Toch ben ik van mening dat je het best zo puur mogelijk kunt eten; zo houd je het meest controle over waar jij je lichaam mee wilt voeden. Daarom adviseer ik altijd zo puur en onbewerkt mogelijk te eten. Natuurlijk is dit niet met elk product mogelijk en is het zeker geen ramp als je producten met E-nummers eet; ze worden immers onderzocht en getest. Maar ik denk persoonlijk dat niet elk E-nummer dezelfde toegevoegde waarde heeft.”
– Diëtiste 3

Drinkvoeding

Je kunt je lievelingseten ineens niet meer verdragen. Op een bepaald moment van de dag komt het ineens opzetten, zwangerschapsmisselijkheid. Voor veel mommies-to-be is dit verschijnsel heel erg herkenbaar. De één heeft er alleen aan het begin van haar zwangerschap last van, maar wat als dit vervelende cadeautje van dat ukkie daarbinnen langer aanhoudt dan gewenst?

We hoeven je natuurlijk niet meer te vertellen hoe belangrijk het is om een gezond en volwaardig eetpatroon te volgen tijdens je zwangerschap. Het is van groot belang dat je alle voedingsstoffen naar behoefte binnenkrijgt. Zwangerschapsmisselijkheid kan echter roet in het eten (leuke woordspeling 😊) gooien op het moment dat jij zo je best doet om goed voor jezelf en de baby te zorgen.  

In de meeste gevallen verdwijnen deze klachten tussen de 12 en 20 weken van de zwangerschap. 
Echter zijn er ook vrouwen die langer kampen met dit probleem. Waarom de één er langer last van heeft dan de ander is nog niet helemaal duidelijk. Wel is bekend dat zwangerschapsbraken door meerdere factoren kan worden veroorzaakt, onder andere door bepaalde zwangerschapshormonen of door een bacteriële infectie van de maag en/of door psychische factoren zoals stress. Gelukkig zorgt jouw lichaam er wel voor dat de baby krijgt wat ‘ie nodig heeft. Jij kunt je daarentegen behoorlijk ellendig voelen.  

Allereerst hebben wij wat tips voor je op een rijtje gezet. Deze tips zouden jou een handje op weg kunnen helpen zonder dat je over hoeft te gaan op dieetproducten.  

1. Take your rest! Rust is heel erg belangrijk, het zorgt voor minder stress. Dit kan op de lange termijn weer zorgen voor minder misselijkheid. 
2. Laat je verwennen! Het kan zo zijn dat het bereiden van bepaald voedsel of bepaalde producten ervoor zorgt dat de misselijkheid aangewakkerd wordt. Wees dus een keertje brutaal en vraag je partner, moeder, beste vriendin, of wie dan ook, om zo nu en dan jouw privé-kok te spelen.  
3. Wat bij veel vrouwen ook helpt is om nog even te blijven zitten na het eten. Op deze manier kan het voedsel langzaam zakken. Als je meteen gaat liggen kan het zo zijn dat de misselijkheid toch weer op komt zetten. 
4. Gebruik regelmatig over de dag verdeeld kleine porties, deze worden over het algemeen beter verdragen dan grote porties 
5. Gevarieerd eten is natuurlijk belangrijk. Waar nu de nadruk op ligt is op het binnenkrijgen van zo veel mogelijk voedingsstoffen.  
6. Eet en drink meteen iets bij het wakker worden, dus nog voordat je uit bed komt. 
7. Probeer volvette producten te gebruiken zoals volle yoghurt en margarine als dit geen klachten veroorzaakt; Zo krijg je in een kleine hoeveelheid zo veel mogelijk calorieën binnen. 
8.  Vermijd zo veel mogelijk sterke geuren. Denk bijvoorbeeld aan koffie, benzine, sterke kruiden etc. 
9. Drink voldoende, zeker als je vaak moet overgeven. Een tekort aan vocht verergert de misselijkheid. 
 
Mochten deze tips toch niet genoeg helpen en kom je voedingsstoffen tekort? Dan kan er gekozen worden voor drinkvoeding. Drinkvoeding kan een manier zijn om toch aan het juiste aantal voedingsstoffen te komen. Deze drankjes zijn er in verschillende smaken en vallen onder het kopje ‘Dieetproducten’. Via de diëtist kan dit besteld worden. Kleine tip: met drinkvoeding kun je ook heel creatief zijn. Je kunt het bijvoorbeeld als basis voor je pap gebruiken. Of kies je voor de chocoladevariant? Dan kun je er bijvoorbeeld heerlijke chocolademelk van maken. Oh ja, en vergeet de slagroom niet! 😊 
 
Meer van dit soort recepten? Neem dan een kijkje op: https://www.nutriciamedischevoeding.nl/Recepten?page=0&sort=1.  

(Bron: https://www.geboortecentrumnoordlimburg.nl/media/brochures/geboortecentrum-noord-limburg/leefregels/voedingsadviezen/11466.pdf)

We’re all in this together

Het Coronavirus, Covid-19, noem het hoe je het noemen wil. Het is een onderwerp wat ons de afgelopen tijd continu bezighoudt en een topic waar we écht niet meer omheen kunnen. 
Wij als V&V kunnen dus niet achterblijven en hebben besloten om toch een blog aan dit veelbesproken onderwerp te wijden.  

De algemene aandachtspunten kennen de meesten van ons inmiddels wel en daarom hebben wij niet alleen deze aandachtspunten voor je opgesomd, maar zullen we vooral stilstaan bij wat de effecten zijn van de tijdelijke wijziging in voedingstoestand en hoe wij als diëtisten ons steentje kunnen bijdragen. 

Allereerst willen ook wij nogmaals benadrukken hoe belangrijk het is om de richtlijnen van het RIVM in acht te nemen. “Ja, ja, nu weet ik het inmiddels wel” hoor ik je denken. Maar toch willen wij dit nog een keer benoemen, want tja … de kracht van herhaling hè. 😊 

Oké, dat gezegd hebbende gaan we nu wat meer stilstaan bij wat de rol van ons, diëtisten, nu eigenlijk is. Hoe kunnen wij meewerken aan het zo goed mogelijk laten verlopen van de behandeling van dit nare, naja, ‘puntjepuntje’ virus? 

Helaas is er niets dat dit virus echt kan stoppen op het moment, er is geen enkele ‘Superfood’ die ervoor kan zorgen dat het virus zijn slag niet slaat. Wel is het natuurlijk belangrijk om te zorgen dat je weerstand in ieder geval goed is zodat het virus wellicht minder kans maakt. Voldoende vitamine C is dus nooit verkeerd. Uit recent onderzoek blijkt zelfs dat een toename van 10 tot 20 gram vitamine C een positief effect heeft op het herstel van coronapatiënten. De patiënten waarbij deze methode was toegepast hadden een vijf dagen kortere opnametijd dan de patiënten waarbij deze methode niet was toegepast. Hoogstwaarschijnlijk komt dit doordat een overgroot deel van de patiënten ook te maken kreeg met een longontsteking of sepsis (bloedvergiftiging). Eerdere onderzoeken hebben laten zien dat de inzet van extra vitamine C bijvoorbeeld bij longontsteking of sepsis positieve resultaten laten zien.  

Let op! Wij kunnen ergens begrijpen dat je nu als een gek naar de plaatselijke drogisterij, apotheek of supermarkt rent om ook jouw hamsterkunsten eens lekker te laten zien. Echter blijkt uit ander onderzoek dat het overdreven ophogen van je dagelijkse hoeveelheid extra vitamines en voedingssupplementen helemaal niet zo veel zin heeft. Sterker nog, als je hier echt in doorslaat zou het nog wel eens het averechtse effect kunnen hebben. “Te veel van bepaalde vitamines kan wel degelijk schadelijk zijn. Wil je toch een supplement nemen, neem dan pillen met niet meer dan 100 procent van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid.” Zegt Iris Groenenberg, expert voeding en gezondheid bij het Voedingscentrum.  

Waar we ons vooral bewust van moeten zijn, is dat de meeste patiënten die op de IC terecht komen niet meer zelfstandig kunnen eten en dat zij dus via sondevoeding o.i.d. aan hun voedingsstoffen moeten zien te komen. Als klinisch diëtist(e) zorg je voor het bereiken van een veilige voedingsbehoefte. Er wordt ervoor gezorgd dat de patiënt de juiste dosering en het juiste soort sondevoeding toegediend krijgt. De diëtist(e) weet precies hoe hiermee om te gaan en neemt ook de huidige conditie, leeftijd etc. mee in het advies en het behandelplan.  

De diëtist(e) vormt dus samen met andere zorgprofessionals het advies en stelt samen met hen het behandelplan op. Hij of zij speelt hierbij een grote rol omdat dit advies ook afgestemd moet worden op het medicatiegebruik. Veel medicatie bevat calorieën in de vorm van vetten. 
Dit gegeven moet meegenomen worden in het advies over welk soort sondevoeding er het beste gebruikt kan worden en wat de dosering van de sondevoeding zou moeten zijn.  
Uit onderzoek blijkt namelijk dat een te hoog aantal calorieën schadelijk is tijdens de acute ziektefase.  

Ook zien de mensen in de zorg dat er bij COVID-19 patiënten vaak sprake is van multi-orgaan falen. Dit wil zeggen dat er problemen zijn met de functie van meerdere organen. Het is dus van groot belang dat dit meegenomen wordt in het voedingsadvies. Een diëtist(e) is hierbij onmisbaar.  

Wat we erg veel zien is dat de diëtisten die in het ziekenhuis werkzaam zijn ook andere diëtisten, die normaliter een eigen praktijk runnen, opleiden en kennis bijbrengen over de voedingsadviezen voor COVID-19 patiënten. Ook worden er door hen standaard voedingsprotocollen samengesteld voor andere zorgmedewerkers, zodat de patiënt direct bij binnenkomst de juiste zorg krijgt op het gebied van voeding.  

Daarnaast is de diëtist(e) ook veel bezig met patiënten die nog niet in kritieke toestand op de intensive care-afdeling liggen. Wat we zien is dat veel van deze mensen last hebben van een verminderde eetlust. Deze verminderde eetlust kan zowel tijdens als na de opname een negatief effect hebben op het herstel van de patiënt. Het is dus cruciaal dat ook deze mensen een passend en persoonlijk advies krijgen. Ook de patiënten die ontslagen zijn uit het ziekenhuis en weer in hun thuissituaties terugkomen, hebben vaak ondersteuning nodig bij het oppakken van hun dagelijkse gewoonten. Deze verandering kan ervoor zorgen dat mensen uit balans raken of zijn geraakt. De diëtist kan erbij helpen om dit balans terug te vinden en kan ervoor zorgen dat hun eetpatroon weer volwaardig wordt. 

Naast de patiënten, ex-patiënten en naasten is er nog een groep waar veel Nederlandse diëtisten zich zorgen om maken. We hebben het nu over de kwetsbare doelgroep ‘ouderen’.  
Zoals je wellicht al weet is er bij deze doelgroep veel sprake van ondervoeding. Zo’n 15% tot 20% van de Nederlandse, thuiswonende ouderen boven de zeventig jaar is ondervoed.  
Veel zorgprofessionals onder ons zijn bang dat maatregelen rondom het coronavirus ervoor zorgen dat dit percentage zal stijgen. Doordat deze mensen (jouw opa, oma, vader of moeder) tot thuisisolatie worden gedwongen schatten deze professionals deze kans hoger in. Veel ouderen gaan bijvoorbeeld minder vaak naar de supermarkt om boodschappen te halen. Ook ervaart een deel van hen stress vanwege de crisis. Hierdoor zou de eetlust af kunnen nemen en dit zou weer een negatieve invloed kunnen hebben op hun gewicht. Vertroetel jouw familieleden dus nog nét een beetje meer dan je normaal al doet en probeer hen te helpen waar je kunt. 

Pfoe, wat een informatie hè. Nou, eigenlijk komt het erop neer dat wij een prachtig beroep hebben waar we veel voldoening uit kunnen halen. En stiekem kan niemand zonder ons 😊 

#StaySafe  

(Bronnen:  
1. https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/03/09/hygienemaatregelen-van-belang-om-verspreiding-coronavirus-tegen-te-gaan 
2. https://www.bda.uk.com/resource/what-are-dietitians-doing-as-part-of-the-covid-19-response.html?fbclid=IwAR19jf9raePhL2Ubt2zpU8imyiqtvNZf81uZsfsdDYg9wTPcGOoIwBGForQ 
3. https://www.rtvnoord.nl/nieuws/221032/Door-thuisisolatie-neemt-de-kans-dat-kwetsbare-ouderen-ondervoed-raken-nog-meer-toe 
4. https://www.nu.nl/eten-en-drinken/6043197/snel-weerstand-opbouwen-ineens-veel-vitamines-kan-schadelijk-zijn.html 
5. https://www.voedingnu.nl/voeding-en-ziekte/nieuws/2020/04/extra-vitamine-c-succesvol-ingezet-bij-coronapatienten-10114096?utm_source=Vakmedianet_red&utm_medium=email&utm_campaign=20200414-VoedingNu-std&=utm_content&_ga=2.18629689.1446177348.1586861170-1979710867.1586861170#.XpWDp15LaSg.facebook) 

Borstvoeding

Vorige week hebben we het gehad over ADH en waar je als zwangere vrouw een hogere behoefte aan hebt. Hierbij stonden we voornamelijk stil bij de fase vóór en tijdens de zwangerschap. Maar hoe zit dat nu eigenlijk eenmaal na de bevalling? De één kiest ervoor om flesvoeding te geven in de vorm van kunstvoeding en de ander vindt het prettig om borstvoeding te geven. Over beide vormen is natuurlijk iets te zeggen maar het komt er toch altijd nog op neer dat je moet doen waar jij je als vrouw prettig bij voelt.   

We gaan vandaag vooral stilstaan bij optie 2, borstvoeding. Want waar moet je nou op letten als je hiervoor kiest? Zijn er bepaalde producten die je niet mag eten of drinken? Of zijn er bepaalde voedingsstoffen die de ontwikkeling van je kleintje juist bevorderen? Want in principe ben jij als fresh, new mommy het doorgeefluik van onder anderen belangrijke, of juist wat minder goede, voedingsstoffen. 
 
Nou, allereerst willen we je even geruststellen. Het is namelijk absoluut niet nodig om een heel streng, saai dieet te volgen! Wel zijn er een aantal handige tips en punten waarmee je rekening kunt houden. En wij zouden Vrouw & Vruchtbaarheid niet zijn als wij deze punten niet overzichtelijk voor je hadden opgesomd J 

  1. Het allerbelangrijkste is natuurlijk dat je je aan de richtlijnen gezonde voeding houdt. Om je een beetje op weg te helpen raden wij de schijf van vijf aan. Deze schijf van vijf is een hulpmiddel en is gemaakt om mensen te helpen een zo gezond mogelijk eetpatroon te hebben. Zorg er bijvoorbeeld voor dat je zo veel mogelijk volkorenproducten kiest zodat je genoeg vezels binnenkrijgt. 
  2. Zoals we in ons vorige blog al vertelden zijn eiwitten cruciaal voor jou en je mini me. Eiwitten dragen bij aan eventuele wondgenezing en zijn tevens nodig voor onder anderen de groei van weefsels en transport van voedingsstoffen. 
    Eiwitten zitten vooral in vlees zoals kip en mager rundvlees, eieren, peulvruchten en vis. 
  3. Zorg ervoor dat je genoeg gezonde vetten binnenkrijgt. De hersenen bestaan voor een groot gedeelte uit vet. Je kunt het dus al raden: voldoende gezonde vetten dragen bij aan de hersenontwikkeling van je kleine Einstein to be. 
    Gezonde vetten vindt je bijvoorbeeld in avocado, 100% pindakaas (yumyum), noten, olijfolie en vette vis zoals zalm en makreel bijvoorbeeld. 
  4. Oh ja! Ook wel handig om te weten over de vette vissoorten: Het is een heel goede keuze, maar let wel op dat je niet meer dan 2 porties vette vis per week eet. Dit zou namelijk een minder positief effect op de baby kunnen hebben op de lange termijn.  
  5. In ons vorige blog hebben we al stilgestaan bij het feit dat vitamine D cruciaal is voor de gezondheid van jou én je kleine. Ook tijdens de lactatieperiode is het nog steeds van groot belang dat je genoeg vitamine D binnenkrijgt. Calcium zorgt ervoor dat vitamine D beter wordt opgenomen. Wat je misschien nog niet wist is dat je calciumvoorraad uitgeput raakt tijdens het geven van borstvoeding. Wij raden daarom aan om per dag vier porties melkproducten te kiezen. Dit zou melk, yoghurt, kaas, kwark etc. kunnen zijn.  
  6. Zoals je misschien zelf ook zult merken, zul je meer energie nodig hebben dan je voor je zwangerschap gewend was. Dit is natuurlijk logisch, omdat je nog herstellende bent en een gedeelte van je energie-inname ook doorgeeft aan de baby.  ‘Calorieën’ is eigenlijk een andere benaming voor energie. Hoe meer calorieën je op een dag dus binnenkrijgt, hoe meer energie je hieruit zult halen. Het is dus belangrijk dat je wat meer calorierijke producten kiest dan normaal gesproken. Binnen de diëtetiek hanteren wij een toename van 500 kcal. Maar let op! Iedere vrouw en ieder lichaam is anders en het kan dus zeker zo zijn dat jij net wat meer of minder nodig hebt. Stap voor een goed, persoonlijk advies dus gerust naar je diëtist(e). Ook als je eventueel een vegetarisch, veganistisch of macrobiotisch dieet volgt is het raadzaam om advies te vragen aan de diëtist(e) of een andere zorgprofessional.  
  7. En last but not least: Drink voldoende water! Vooral met de zomer in het vooruitzicht is het belangrijk om voldoende vocht in de vorm van water binnen te krijgen. Het advies is om minimaal 2 liter per dag te drinken. Tip: Vul een kan met water en breng het wat meer op smaak door er bijvoorbeeld een partje citroen & een paar blaadjes basilicum aan toe te voegen. 

 
Probeer verder alcohol en cafeïne zo veel mogelijk te vermijden of in ieder geval te beperken tot de baby drie maanden oud is. Als je na deze drie maanden toch weer van een drankje wil genieten, zorg er dan voor dat er twee tot tweeënhalf uur tussen het laatste drankje en het kolven zit. Op die manier zorg je ervoor dat je zeker weet dat je kindje geen eerste alcoholervaring heeft in zijn of haar eerste levensjaren (laten we die maar lekker bewaren tot ze in de puberteit zitten en zelf gaan experimenteren).  

Hopelijk heb jij iets aan deze tips gehad en kun je zonder zorgen weer lekker genieten van eten, drinken en cuddle-time met jouw kleintje! Oh ja, en wees vooral niet bang of terughoudend in het variëren in smaken en gebruik van bijvoorbeeld kruiden. Tijdens het geven van borstvoeding maakt de baby namelijk al kennis met smaken. Zo zorg je er dus voor dat je kleintje later een super-eter wordt! 

(Bron: https://www.medela.nl/borstvoeding/jouw-borstvoedingsperiode/wat-eten-bij-borstvoeding) 

Interview met Marjolein

PCOS komt bij meerdere vrouwen voor en iedere vrouw ervaart dit anders. Ik sprak Marjolein. Marjolein kwam er in 2018 achter dat zij PCOS heeft en deelt graag haar ervaring met ons!

1. Wanneer ontdekte je dat je PCOS hebt?
Begin 2018 werd bekend dat er sprake was van PCOS. Halverwege 2017 stopte ik met de pil vanwege onze kinderwens, maar mijn cyclussen waren erg lang. Ik dacht eerst dat het de tijd nodig had om van de pil af te kicken, maar uiteindelijk ben ik toch naar de huisarts gegaan. Hij had het idee dat ik PCOS zou hebben en verwees mij door naar het ziekenhuis. Hier bleken zijn vermoedens helaas te kloppen.

2. Wat ging er door je heen op het moment dat je te horen kreeg dat je PCOS hebt?
Ik had nog nooit van PCOS gehoord en begreep uit het verhaal van de huisarts nog niet helemaal wat het inhield. Hierna begon ik mij toch zorgen te maken over onze kinderwens en of het allemaal wel zou lukken.

3. Je geeft aan dat je je zorgen maakte, wat is er gedaan om deze zorgen weg te nemen?
Ik las verhalen van andere vrouwen die nadat ze bijvoorbeeld ‘Clomid’ hadden geslikt (snel) zwanger raakten. En daarbij konden wij snel terecht in het ziekenhuis, waar het heel duidelijk werd uitgelegd. De zorgen bleven natuurlijk altijd wel, maar ik had er meer vertrouwen in hierna.

4. Hoe ervaar jij PCOS?
In principe ervaar ik PCOS niet als zeer negatief. Op het moment dat wij een kinderwens hadden was het erg vervelend, aangezien de cyclussen lang en onregelmatig zijn en een ovulatie moeilijk in te schatten is. Hierdoor maakte het het wachten extra moeilijk en onzeker. Ook omdat ik toen nog niet wist dat ik PCOS heb. Toen ik dit wel wist, volgden een aantal ziekenhuis bezoeken en door middel van het medicijn ‘Clomid’ ben ik de 2e keer zwanger geraakt. De periode waarin ik wist dat ik PCOS heb en niet zwanger was, was dus maar kort, waardoor het mij niet heel onzeker heeft gemaakt.

5. In hoeverre beïnvloedt de PCOS jouw leven?
De periode waarin het niet lukte om zwanger te worden en het (korte) ziekenhuis traject heeft mij niet onzeker gemaakt, maar heeft wel een gevoelige/emotionele plek achter gelaten. Mijn lange cyclussen zijn nu het enige wat ik merk aan pcos en dat is niet vervelend. Behalve dan dat ik nooit precies weet wanneer mijn menstruatie begint, maar daar ben ik op voorbereid.

6. Hoe heb je leren omgaan met PCOS?
Ik heb geaccepteerd dat mijn cyclussen lang zijn, het heeft mij daarin wel geholpen dat er (blijkbaar) veel meer (en in mijn omgeving) vrouwen zijn die ditzelfde hebben. Ik denk dat elke vrouw wel een keertje minder zou willen menstrueren, dus in dat opzicht zie ik het positief. Ik heb altijd een tampon/maandverband bij me voor het geval mijn menstruatie plots begint. Het is iets waar je altijd aan moet denken of standaard in je tassen moet hebben zitten.

7. Heb je tips voor vrouwen met PCOS, hormonale klachten of een kinderwens?
Vooral voor vrouwen met een kinderwens, wacht niet te lang af wanneer je weet dat je PCOS hebt of merkt dat je cyclussen erg lang zijn.  Vraag bij de huisarts om een doorverwijzing voor de gynaecoloog/fertiliteitsafdeling in het ziekenhuis. Dit soort trajecten kunnen soms lang duren, dus wacht niet tot het ‘eerst een jaar proberen’ voorbij is.

Interview met Rita Razooki

1.Wanneer werd er bij jou PCOS geconstateerd?
“In 2017 ben ik naar de huisarts gegaan omdat ik last had van
onregelmatigheden wat betreft mijn menstruatie. Door mijn huisarts werd ik naar de gynaecoloog doorverwezen en na een aantal onderzoeken werd er PCOS geconstateerd.”

2. Wist je al veel over PCOS of had je er überhaupt al eens van
gehoord?

“Ja, uiteraard. Ik werkte in die tijd al als diëtiste en had al vaak te maken gehad met cliënten die PCOS hebben. Hierdoor had ik dit onderwerp al goed bestudeerd en had ik er dus al kennis mee gemaakt.”

3. Heeft jouw diagnose ervoor gezorgd dat je je bent gaan
specialiseren in voeding en PCOS?

“Nee, mijn interesse was voorheen al groot voor de relatie tussen
hormoon en voeding. Maar na mijn diagnose heb ik me er wel veel meer in verdiept. Als je iets van dichtbij ziet of meemaakt vergroot dat
natuurlijk automatisch je interesse in dat betreffende onderwerp.”

4. In hoeverre beïnvloedt de PCOS jouw leven?
“De PCOS zelf beïnvloed mij niet zozeer: ik heb normale cyclus die
inmiddels 12 keer per jaar is. Bij het vaststellen van de diagnose heb ik wel mijn leefstijl aangepast en ben ik nóg beter op mijn voeding gaan letten. Voeding heeft wel degelijk invloed op PCOS. Ook ben ik
regelmatiger gaan sporten. Ik heb mijn ideale voedingspatroon berekend en ermee geëxperimenteerd, tot ik nu een voedingspatroon heb bereikt waarmee ik me het beste voel en de hoogte sportprestaties heb. Hierdoor zit ik beter in mijn vel en voel ik me prettig!”

5. Hoe heb je ermee leren omgaan?
“Naarmate de tijd vorderde ben ik me meer in het onderwerp gaan
verdiepen. Ik ben erover gaan lezen op bijvoorbeeld fora en ik heb veel vragen gesteld aan de gynaecoloog. Ook heb ik lotgenoten gesproken en hebben we ervaringen en tips met elkaar gedeeld.”

6. Heb je tips voor andere vrouwen die lijden aan PCOS?
“Het is een hormoondisbalans, wat van binnenuit komt. De oplossing is ook van binnenuit. Let daarom goed op wat je eet en doe dat zeg maar 80% van de tijd. Je kunt de overige 20% van de tijd wat lekkers (en suikerrijks) eten. Laat het sporten niet links liggen, want je spieren
worden gevoeliger voor het verbranden van de extra voedingssuikers en op deze manier kun je je lichaam in balans brengen. Afvallen hoef je niet per se als je een goed BMI hebt, zelfs een beetje overgewicht is niet zo erg. Let alleen op het zoveel mogelijk omzetten van je vetmassa in spiermassa. Raadpleeg een gespecialiseerd diëtist als je het fijn zou
vinden om een persoonlijk advies te krijgen.”

Insulineresistentie

Welkom bij weer een nieuwe blog!

In een eerder blog hebben wij al een klein beetje gesproken over insulineresistentie. In dit blog gaan we wat verder in op dit onderwerp, want wat is het precies en nog belangrijker: wat kun je eraan doen?

Nu allereerst even een herhaling van wat insuline doet in ons lichaam en wat er gebeurt op het moment dat er sprake is van insulineresistentie. Insuline is een hormoon dat in het lichaam wordt aangemaakt om de bloedsuiker te reguleren. Dit hormoon zorgt er namelijk voor dat de bloedsuikerspiegel verlaagd wordt indien dit nodig is. Om even een voorbeeld te geven: Wanneer we een verjaardagsfeestje hebben gehad waarbij we aardig wat suikers gegeten hebben (taart, cake, snoep etc.) stijgt het bloedsuikergehalte in het lichaam. Insuline zorgt ervoor dat dit gehalte weer daalt waardoor de bloedsuikerspiegel weer in balans is.

Bij mensen waarbij sprake is van insulineresistentie werkt dit proces niet meer helemaal zoals het zou moeten. Bij deze mensen ontstaat een bepaalde ongevoeligheid voor insuline. Het lichaam reageert dus niet altijd meer goed op suikers door insuline aan te maken waardoor de bloedsuikerspiegel weer zou moeten dalen. Bij hen zal de bloedsuikerspiegel dus sneller een hoge waarde aangeven.

Wat de precieze oorzaak is van insulineresistentie is vaak moeilijk te zeggen, meestal wordt dit veroorzaakt door te weinig beweging, overgewicht en ook is er vaak sprake van een erfelijke factor. Dit betekent dat het niet altijd zo hoeft te zijn dat mensen die last hebben van insulineresistentie ook overgewicht hebben. Insulineresistentie is vaak een aanloopje tot diabetes. Mensen met diabetes (type 2) zijn altijd insulineresistent. Daarom krijgen diabeten vaak medicijnen die het lichaam weer gevoeliger maken voor insuline.

Maar voordat of zelfs áls je al diabetes hebt valt er vaak heel erg veel winst te behalen met leefstijlveranderingen. Meer bewegen maar ook vooral een gezond en evenwichtig voedingspatroon spelen een grote rol bij het weer gevoeliger worden voor insuline van het lichaam.

https://www.diabetesfonds.nl/over-diabetes/diabetes-in-het-algemeen/insulineresistentie

Effecten van de hongerwinter op de gezondheid

Een aantal weken geleden bezochten Melanie en ik een Symposium voor verloskundigen.
Zoals jullie misschien wel weten zijn wij zelf geen verloskundigen maar diëtiste en diëtiste in opleiding maar dit mocht de pret niet drukken. Wij werden hartelijk ontvangen en na een kopje thee werd het Symposium ingeleid.
Na een kort welkomstpraatje en een applaus was daar Dr. Susanne de Rooij. Susanne de Rooij is onderzoeker en professor in het AMC en heeft onderzoek gedaan naar wat de hongerwinter voor invloed heeft gehad op zwangeren en hun ongeboren of pasgeboren kindjes en wij willen deze indrukwekkende resultaten graag met jou delen.

In het najaar van 1944 werden de voedseltransporten van de Nederlandse bevolking gehinderd door de Duitsers ten gevolge van de Tweede wereldoorlog. Dit zorgde ervoor dat voedsel schaars was en deze periode wordt daarom ook wel ‘De hongerwinter’ genoemd. Voor  maar liefst vijf maanden lang was er per persoon in Nederland maar 400 kcal tot 800 kcal per dag beschikbaar. Normaal gesproken zou een man zo gemiddeld rond de 2000 kcal per dag binnen moeten krijgen. Voor een vrouw is dit een gemiddelde van 1500 kcal.
De meeste mensen aten voornamelijk brood, aardappelen en/of suikerbieten.
Dit omdat het beschikbaar en goedkoop was. Gelukkig gaven deze koolhydraatrijke producten ook wat energie.

Vooral zwangeren en vrouwen die net waren bevallen hadden het erg zwaar tijdens deze periode. Het is natuurlijk erg belangrijk om tijdens de zwangerschap genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen voor de ontwikkeling van het kind.
Je kunt je misschien wel voorstellen dat hier, door de tekorten die er op dat moment waren in Nederland, geen sprake van was.
Dit was aanleiding voor professor de Rooij om onderzoek te doen naar de gezondheid van de mensen geboren tijdens of rondom de hongerwinter.
Want wat voor invloed heeft dit gehad op hun gesteldheid en kunnen we zien of dit invloed heeft gehad op de ontwikkeling van bijvoorbeeld de hersenen?

Destijds werd meteen al duidelijk dat het gewicht van de pasgeborenen in deze periode significant lager was dan dat van pasgeborenen in andere periodes. De geboortedossier van de mensen die tijdens de hongerwinter werden geboren werden bewaard en geanalyseerd.
Er werd onderscheid gemaakt tussen drie verschillende groepen:
1. Mensen die zijn geboren voor de hongerwinter en die alleen de gevolgen als kind hebben meegemaakt, niet als embryo
2. Mensen die verwerkt zijn na de hongerwinter
3. Mensen die in de buik zaten tijdens de hongerwinter
Dit onderscheid werd gemaakt om het onderzoek zo betrouwbaar mogelijk te maken.
Participanten waren 50, 56, 73 en 86 jaar in de tijd van het onderzoek.

Uit het onderzoek kwamen de volgende resultaten:
– Baby’s die in de eindfase van de zwangerschap aan de hongerwinter zijn blootgesteld hadden een lager geboortegewicht.
– Bij mensen die als baby in de beginfase van zwangerschap aan de hongerwinter zijn blootgesteld is meer sprake van overgewicht, maar bij deze groep is juist wel meer sprake van complicaties op latere leeftijd
– Alle blootgestelde groepen hadden slechtere glucosetolerantie op 50 en 56-jarige leeftijd dan dat van mensen die niet waren blootgesteld aan de hongerwinter
– Bij de participanten was 3x vaker sprake van hart- en vaatziekten dan gemiddeld. Dit kan het gevolg zijn van het feit dat deze mensen ook een ander soort voedselvoorkeur hadden dan gemiddeld.
De voorkeur van deze groep lag vaak bij producten met een hoger vetgehalte.
– Borstkanker komt vaker voor bij mensen die als baby zijn blootgesteld aan de hongerwinter dan gemiddeld
– Het cognitief vermogen is bij sommige mensen die als baby zijn blootgesteld aan de hongerwinter slechter ontwikkeld dan gemiddeld, hierdoor verouderen de hersenen sneller en er is sprake van kleinere hersenen
– Vrouwen zijn tot aan de leeftijd 65 al vaker overleden aan de gevolgen van borstkanker en hart- en vaatziekten

De resultaten liegen er dus niet om; de effecten van de hongerwinter hebben wel degelijk een invloed gehad op de gezondheid. Ook bleek uit onderzoek dat de effecten overdraagbaar zijn op volgende generaties.

Meerdere internationale onderzoeken bevestigen telkens weer dat er binnen deze groep vaker obesitas, hart- en vaatziekten en diabetes voorkomt dan bij andere groepen.

“Ja, allemaal leuk en aardig” hoor ik jou als zwangere nu denken, “maar wat heb ík hier aan?”
Wat wij nu eigenlijk duidelijk willen maken met het publiceren van de uitkomsten van dit onderzoek is dat het mega belangrijk is om voor, tijdens en na de zwangerschap voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen! Wil je weten wat je precies nodig hebt tijdens de zwangerschap? Neem dan gerust contact op met de diëtist, hij of zij helpt je graag verder! 😊

Tot volgende keer.

PCOS

Goedendag en welkom bij dit blog over PCOS, 

Vandaag wil ik mij iets meer gaan richten op de hormonen die een rol spelen bij PCOS, dit zijn er namelijk nogal wat. En wie krijgt er al niet de kriebels wanneer hij/zij het woord ‘hormonen’ hoort vallen. Daar wil ik een beetje doorheen en dat ga ik dus ook samen met jullie doen vandaag. 

Allereerst is het belangrijk om te weten dat het tot op heden nog niet duidelijk is waardoor PCOS ontstaat. Wat we wel weten is dat de werking van veel verschillende hormonen een rol speelt.  

De drie belangrijkste hormonen zijn: testosteron, LH, FSH.  
LH is de afkorting voor luteïniserend hormoon. Bij vrouwen zorgt een stijging van dit hormoon voor stimulatie van de eisprong. Dit hormoon wordt samen met FSH afgegeven.  
Onder invloed van deze hormonen wordt de hormoonproductie van andere geslachtshormonen geregeld.  
FSH staat voor follikelstimulerend hormoon en stimuleert bij de vrouw de groei en rijping van follikels in de eierstokken, en zet de follikels aan tot productie van oestrogenen.  
Testosteron daarentegen is een mannelijk hormoon en kan eventueel overbeharing en in sommige gevallen acne veroorzaken.  

De eierstokken van vrouwen met PCOS kunnen hoge gehaltes mannelijke hormonen zoals testosteron produceren. Bij deze vrouwen is de rijping van de follikels verstoort. Dit kan ervoor zorgen dat de follikel intact blijft. In dat geval wordt er vaak een cyste gevormd. 

Een ander bekend hormoon welke een rol speelt bij PCOS is insuline. Insuline is het hormoon dat onder anderen verantwoordelijk is voor de bloedsuikerspiegel. Bij 75% van de vrouwen met PCOS zonder overgewicht en 95% van de vrouwen met overgewicht en PCOS is er sprake van insulineresistentie. Dit betekent dat het lichaam minder gevoelig wordt voor de insuline die er geproduceerd wordt. Het lichaam reageert hierop door hogere concentraties insuline aan te maken, zodat de bloedsuikerspiegel toch stabiel blijft. De eierstokken van vrouwen met PCOS zijn gevoelig voor deze hoge concentratie insuline, deze zet de eierstok aan tot het produceren van meer geslachtshormonen. 

Om goed te kunnen begrijpen wat er gebeurt in het lichaam wanneer er sprake is van PCOS  is het belangrijk om te weten welke hormonen een rol spelen hierbij. Als je na het lezen van mijn, hopelijk duidelijke, blog nog vragen hebt stel ze dan gerust! Dat kan ten alle tijden door een mailtje te sturen naar info@dietistvrouwenvruchtbaarheid.nl 

Volgende week komt er een blog online met allemaal handige weetjes over PCOS. Houdt onze website in de gaten en mis niets. 

Bronnen: 
https://www.monash.edu/medicine/sphpm/mchri/pcos/guideline 
https://www.degynaecoloog.nl/onderwerpen/pcos-polycysteus-ovarium-syndroom/